Joga
From Widia
Spis treści |
[edytuj] Joga
- jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej. Pewne odpowiednie zaawansowane ćwiczenia jogiczne stosuje się również w buddyzmie w praktykach tantr oraz Dzogczen w celu rozwoju duchowego, np. dla rozpoznania natury rzeczywistości (sanskryt. Siunjata). Joga zajmuje się związkami między ciałem, umysłem, świadomością i duchem.
[edytuj] Co to jest joga?
W słynnym traktacie "Jogasutry" Patanjali mówi o jodze w rozdziale pierwszym, sutrze drugiej (I2):
jogah cittavrtti nirodhah - "Joga jest to powściągnięcie zjawisk świadomości" tłum. z sanskr. w przekładzie Leona Cyborana,
a w następnej (I3):
tada drastuh svarupe avasthanam - "Wtedy widz utrzymuje się w swojej właściwej naturze".
[edytuj] Pochodzenie
Słowo „yoga” pochodzi od sanskryckiego rdzenia „yuj”, co znaczy „łączyć, kierować, skupiać uwagę”, ale też „jarzmo" oraz „powściągać". Joga była traktowana jako sposób na zachowanie harmonii duszy i ciała, higieny ciała oraz dobrej kondycji psychofizycznej.
Joga, albo Samkhja Joga, jest jednym z najważniejszych systemów filozofii indyjskiej. Atman – duch jednostkowy posiada ponadczasowy byt. Joga uznaje prawo (karmana) i koła wcieleń (samsara), wyzwolenie dokonuje się przez odpowiedni trening. Podstawową myślą jogi jest możliwość oświecenia poprzez koncentrację, medytację i ascezę.
[edytuj] Joga klasyczna
Joga klasyczna jest nauką o wyzwoleniu, nie zajmuje się problemami filozoficznymi, lecz wskazuje drogę do doskonałości i dlatego też podstawę filozoficzną dla jogi, daje sankhja. Tam, gdzie kończy się sankhja, zaczyna się joga.
Ćwiczenia jogiczne rozpoczyna się od praktyk wstępnych, zwanych ogólnie krijajogą czyli od:
- gorliwego wysiłek (tapas),
- studiowania Wed (svadhyaya),
- skupieniu na Bogu (isvarapranidhana).
Praktyki te mają osłabiać skazy karmiczne i sprzyjać kontemplacji.
Istnieją dwa rodzaje jogi klasycznej, które w praktyce przeplatają się:
- joga ośmiostopniowa,
- joga z powściągnięciem.
Na jogę ośmiostopniową składają się:
- Poznanie zewnętrzne:
- 1. pięciorakie przykazania moralne i zasady etyczne (yama):
- 1. niekrzywdzenie (ahimsa),
- 2. prawda (satya),
- 3. niekradzenie (asteya),
- 4. powściągliwość (brahmacarya),
- 5. niepożądanie cudzego dobra (aparigraha).
- 2. pięciorakie zasady postępowania (niyama):
- 1. czystość (śauca),
- 2. zadowolenie (santośa),
- 3. gorliwy wysiłek (tapas),
- 4. studiowanie Wed (svadhyaya),
- 5. skupienie na Bogu (isvarapranidhana).
- 3. postawy i pozycje ciała (asany).
- Poznanie wewnętrzne:
- 4. rytmiczna kontrola oddechu (pranajama).
- 5. powściągnięcie zmysłów (pratyahara).
- 6. koncentracja (dharana),
- Poznanie duchowe:
- 7. medytacja (dhyana),
- 8. połączenie niższej i wyższej jaźni (samadhi).
Joga z powściągnięciem: Istnieje 5 rodzajów aktywności umysłu, które należy powściągnąć:
- właściwe poznanie (pramana),
- błędne poznanie (viparyaya),
- fantazjowanie (vikalpa),
- sen głęboki (nidra),
- przypomnienie (smriti).
Powściągnięcie aktywności umysłu osiąga się poprzez:
- stale i zdecydowane studia i praktykę (abhyasa),
- brak ziemskich pragnień (vairagya), dzięki której umysł pozbawiony zostaje wszelkich podpór, na których mógłby się oprzeć.
Ćwiczenia uspakajające umysł:
- skupienie na Bogu (isvarapranidhana),
- rytmiczna kontrola oddechu (pranajama),
- miłość (maitri),
- współczucie (karuna),
- zadowolenie (mudita),
- niezważanie (upeksa).
Przeprowadza się rozróżnienie ze względu na stopień/ poziom, na którym przebiegają ćwiczenia:
- 1. ćwiczenia ze świadomością (samprajnata samadhi) - 4 stopnie zatopienia:
- z przewagą rozmyślania (vitarka),
- zanika rozmyślanie, a jego miejsce zajmuje rozważanie (vicara),
- nie istnieje już rozmyślanie, a ćwiczącego opanowuje błogość (ananda),
- istnieje jedynie czysta świadomość "jestem"
- 2. ćwiczenie bez świadomości (asamprajnata samadhi) przynoszące wyzwolenie.
Efektem ubocznym ćwiczeń jogicznych są "moce cudowne". Moce te są niebezpieczne, ponieważ istnieje możliwość, że ćwiczący zafascynowany ich możliwościami, przywiąże się do nich i zacznie się z nimi identyfikować, co sprowadzi go z drogi ku wyzwoleniu (bo znów dusza będzie identyfikować się z działaniami materii).
